Kunst als onderdeel van de energietransitie

Rotterdam 1 oktober: In de nabije toekomst zal de Rotterdamse volkswijk BoTu (Bospolder-Tussendijken) als eerste stadsdeel volledig klimaatneutraal zijn. Wat betekent ‘klimaatneutraal’ in een wijk waar niet iedereen een diploma heeft, mensen worstelen met schulden of eenzaamheid, zich ongezond voelen of rond moeten komen van een bijstandsuitkering? Museum Boijmans Van Beuningen werkt met buurtbewoners, wijkwerkers, kunstenaars en beleidsmakers aan een denkbeeldig scenario van een inclusieve, energie-neutrale wijk. Vanaf 1 oktober is dit proces te volgen in de wijk. Om 15.00 opent het HUIS VAN DE TOEKOMST.

‘Boijmans in de Stad’ is het social design-programma van het museum. Het wordt ingezet om sociale innovaties in de stad aan te jagen, vanuit design en kunst. De verbeelding werkt dan als een artistiek breekijzer. Nu Boijmans gesloten is voor de renovatie en vernieuwing, is er tijd om projecten in de stad te ondersteunen en zo de Rotterdamse samenleving, waarin ze is geworteld, te inspireren.

 

Bijdrage door verbinding

Boijmans zet het creatieve netwerk van de tentoonstelling ‘Change the System’ (2017) – toen vijftig kunstenaars en ontwerpers in Boijmans lieten zien wat de veranderkracht van design en kunst is – in te zetten voor de stad en in het bijzonder voor de wijk BoTu, gericht op armoedebestrijding, de energietransitie en het meebouwen aan een inclusieve en weerbare stad. Volgens de kunstenaar Melle Smets, een van de deelnemers en lid van het collectief Human Power Plant, wordt er in het plannen van de Rotterdamse energietransitie te weinig gesproken over de belangen van de bewoners en wat de transitie op levert voor mensen die minder te besteden hebben. Of anders gezegd, kan een onvermijdelijke opgave als de energietransitie ook kansen bieden om te bouwen aan een inclusieve en weerbare stad/leefomgeving. Boijmans maakt mogelijk dat dit gesprek nu gevoerd gaat worden in het HUIS VAN DE TOEKOMST, met de wijk en de betrokken instanties.

 

HUIS VAN DE TOEKOMST: energietransitie versus energiearmoede

Energiearmoede is een reëel probleem in Rotterdam, waar één op de vier kinderen opgroeit in armoede. De wijk Bospolder-Tussendijken staat in de top vijf van de armste postcodewijken in Nederland en wordt de proeftuin voor de energietransitie door een nieuw warmtenet aan te leggen en alle huishoudens van het gas te halen. De Human Power Plant laat een alternatieve toekomst zien waar de burger zelf de energiebron is en de energietransitie een kans is voor meer sociale cohesie, vergroening en duurzaamheid. De vorderingen van het scenario BoTu worden elke maand gepubliceerd op www.huisvandetoekomst.org.

 

Toekomstscenario: Buurtbewoners putten energie uit lokale bronnen, zonne- en windenergie. Huishoudelijke taken worden gemeenschappelijk georganiseerd. De pleinen in de buurt zijn uitgerust met openbare keukens, kantines, badhuizen, wasruimtes en toiletten. Het energieverbruik is hierdoor enorm verlaagd en het algemeen welzijn is spectaculair toegenomen.

 

Buurtparticipatie

In BoTu wonen veel verschillende groepen met heel diverse achtergronden. Samen hebben deze groepen heel diverse kennis over hoe we met energie omgaan. Hoe we het maken, gebruiken en besparen. Het Human Power Plant team verzamelt deze kennis onder leiding van Beekhuizenbindt en als inspiratiebron voor een klimaatneutrale toekomst, zonder fossiele brandstoffen. Zo wonen er in BoTu veel ouderen, die al twee energietransities doorstaan hebben: de hongerwinter in WO2 en de omschakeling van kolen naar gas rond 1968. BoTu is ook altijd een migrantenwijk geweest.

Dit is een internationale denktank over energietips. Bijvoorbeeld hoe kookte jouw familie in de bergen van Eritrea, Marokko, Kaapverdië of ander delen van de wereld? Het Zelfregiehuis Delfshaven organiseert ook workshops met de buurtkinderen (die volwassen zijn als de wijk energieneutraal is) om vanuit hun eigen fantasie een fossielvrij BoTu te verbeelden. Het project wordt vastgelegd door fotograaf Florian Braakman, ook inwoner van BoTu. Thamar Kemperman maakt participatietheater, Bakkerij de Eenvoud bouwt het eerste prototype voor een gemeenschappelijk vuur, Wewatt levert twee menskrachtcentrales om stroom op te wekken.

 

Changemakers Rotterdam

De gemeente Rotterdam, Eneco en Havensteder hebben BoTu aangewezen als pilotwijk om de buurt binnen 10 jaar veerkrachtig te maken, in sociale samenhang, veiligheid en het klimaatbestendig zijn. Voor dit programma werken de drie partijen intensief met de bewoners en partners in de wijk. BoTu is ook een pilotproject van het consortium Changemakers Rotterdam en wil met het kunstproject Human Power Plant de bewoners aanzetten zichzelf weerbaar te maken. Duurzaamheidsvraagstukken vragen niet alleen een technische oplossing, maar vooral ook een cultuurverandering.

 

Het Human Power Plant team bestaat uit: Willem Beekhuizen, Melle Smets, Klaas Burger, Golnar & Arvand Pourabbasi, Kris de Decker, Clemens Hosman, Thamar Kemperman, Wilma van der Wilt,

Florian Braakman en Thamar Kemperman.

Partners in het project zijn Gemeente Rotterdam, Museum Boijmans Van Beuningen, WeWatt, Havensteder, Eneco, Voor Goed | Rotterdam Impact Agency, Academie voor Beeldvorming, Delfshaven Coöperatie, Enpuls, Zelfregiehuis Delfhaven en Hosman Agency. Human Power Plant toekomstscenario BoTu wordt mede mogelijk gemaakt door Project Idols.

 

Programma opening donderdag 1 oktober 2020:

15:00 uur              Presentatie Human Power Plant: stand van zaken en plannen.

16:00 uur             Officiële opening. Aansteken van de fakkel en eten van zoete broodjes uit het eerste Human Power Plant Prototype: de bakoven.

17:00 uur             Afsluitingsborrel

 

Gezien de Covid-19-richtlijnen vragen we je aan te melden voor een of een aantal momenten, mail persberichten@boijmans.nl om je aan te melden.

 

 

Download PDF
Download PDF
berichten